زمانی که مگ ویتمن، رییس و مدیر عامل پیشین فروشگاه آنلاین eBay و یکی از سرشناس ترین زنان سیلیکون ولی اعلام کرد برای دهمین سالگرد تولد این حراجی اینترنتی می‌خواهد Skype را به قیمت 1/3 میلیارد دلار بخرد، وال استریت در شوک فرو رفت.


Skype یک شرکت ارتباطی است که در آن زمان تنها دو سال از عمرش می‌گذشت. eBay به مردم امکان می‌دهد از اشیای عتیقه گرفته تا مبل و اتومبیل، هر چیزی را در اینترنت پیدا و خریداری کنند. اما ارتباط یک فروشگاه آنلاین با سرویس تماس تلفنی تحت وب جای سوال داشت و تردید کارشناسان نسبت به موفقیت و سوددهی این ادغام را برانگیخت.

برخی معتقدند خرید شرکتی چون اسکایپ که یکی از شرکت‌های نوپای جنبش وب 2 به حساب می‌آمد، اقدامی صرفا تبلیغاتی و دهان پرکن برای احیای اعتبار از دست رفته eBay است.

اما هفته گذشته eBay سرویس اسکایپ را به قیمت 4/1 میلیارد دلار فروخت تا شک کارشناسان در مورد شکست این همکاری به یقین تبدیل شود. eBay هرچقدر از سهم اسکایپ را که می‌توانست به یک گروه سرمایه گذاری به نام Index Ventures فروخت که در ابتدا از حمایت اسکایپ سود خوبی به جیب زده بود.

فروش دوباره اسکایپ و بازگرداندن بخشی از سرمایه از دست رفته eBay بر سر خرید این سرویس، در مقایسه با معامله‌های پر ضرری که به نام وب 2 شکل گرفت، یک فرار بزرگ محسوب می‌شود، چون eBay موفق شد اسکایپ را کمی پایین تر از قیمتی که خریده بود، واگذار کند.

این فروشگاه اینترنتی بار دیگر به نقطه شروع بازگشته است. اسکایپ دو راه پیش رو دارد: گزینه‌های جدیدی برای پیشرفت و بهبود را بررسی کند یا به یکی از شرکت‌های کهنه کار تحت وب با چرخه اقتصادی راکد تبدیل شود.

اما ویتمن کجاست؟ چهارمین زن ثروتمند ایالت کالیفرنیا که ماه مارس 2008 از سمت خود در eBay استعفا کرد، خود را برای انتخابات فرمانداری کالیفرنیا در سال 2010 آماده می‌کند. با انتشار خرید اسکایپ، ویتمن به سهامداران اعلام کرد سرویس حراج eBay، سرویس پرداخت آنلاین PayPal و سرویس ارتباطی اسکایپ محیط فوق العاده قدرتمندی را برای تجارت در اینترنت فراهم می‌کند.

با این وجود جان دوناهو (John Donahoe) مدیر عامل جدید eBay با بیست سال سابقه در شرکت مشاوره‌ای Bain & Co اعلام کرد در مرحله نخست 65 درصد اسکایپ به فروش می‌رسد.

دوناهو در این باره گفت: اسکایپ به تنهایی کسب و کار پرقدرتی است، اما توازنی با تجارت الکترونیکی و سیستم پرداخت آنلاین ما ندارد.

مبلغ پرداختی برای 65 درصد سهام اسکایپ نشان می‌دهد مجموع سهام این شرکت 75/2 میلیارد دلار قیمت دارد. این درحالی است اوایل سال پیش‌بینی می‌شد اسکایپ بیش‌تر از 2 میلیارد دلار ارزش نداشته باشد.

بزرگ‌ترین مانع بر سر راه اسکایپ این بود که این سرویس حق استفاده از فناوری خود را نداشت. کپی رایت فناوری تماس تحت وب اسکایپ در اصل به شرکت دیگری تعلق داشت که از آن نیکلاس زنستروم و یانوس فریس بنیانگذاران اسکایپ بود.

بازار کسب و کارهای وب 2 کساد است. ارزش شبکه اجتماعی MySpace که دو ماه قبل از معامله eBay و اسکایپ منعقد شد، هم اکنون به نصف رسیده است. AOL شبکه اجتماعی خود Bebo را حراج کرده و ارزش سهام سرویس موسیقی آنلاین last.fm متعلق به شرکت CBS هم به طرز قابل توجهی کاهش یافته است.

آپو مارکانن، تحلیلگر ارتباطات شرکت تحقیقاتی HIS Global Insight هدف eBay از خرید سرویس اسکایپ را بالابردن تعداد مراجعه کنندگان به این حراجی از طریق افزایش تعامل و ارتباط میان فروشندگان و خریداران عنوان می‌کند. به این ترتیب سرویس رایگان تماس تلفنی eBay به طرفین معامله امکان می‌داد به جای نامه نگاری، مستقیما با یکدیگر گفت و گو کنند. از سوی دیگر این امر هزینه‌ها و احتمال کلاهبرداری را کاهش می‌داد.

مارکانن می‌گوید: کاربران در عمل ایمیل را به ارتباط صوتی ترجیح دادند. از این گذشته خیلی از کاربران ترجیح می‌دهند معاملات خود را بدون این که هویت شان فاش شود، انجام دهند. اما تماس صوتی هویت افراد را تا حد زیادی بروز می‌دهد.

در واقع در طول چهار سالی که اسکایپ در اختیار eBay بود، کسب و کار این شرکت رو به سراشیبی گذاشت. بحران اقتصاد جهانی هم مزید بر علت شد. دوناهو پس از کناره‌گیری ویتمن در سال 2008 در یکی از اولین اقدامات خود 10 درصد نیروی کار eBay معادل 16 هزار نفر را به منظور کاهش هزینه‌ها اخراج کرد.

پنج، شش سال پیش همه رسانه‌ها از eBay و اینکه چه چیزی در آن به فروش می‌رسد، سخن می‌گفتند. اما امروزه نبض دنیای آنلاین در دست سایت‌هایی چون فیس بوک و توییتر است. به قول اسکار وایلد، نویسنده فقید ایرلندی، تنها یک چیز در زندگی بدتر از این است که پشت سرتان حرف بزنند و آن اینکه هیچ کس از شما حرف نزند.