هر وب سایت به طور کلی از تعدادی صفحه وب تشکیل شده که بر روی یک یا چند سرور میزبانی می شود که عموما از طریق اینترنت توسط یک یا چند آدرس وب قابل دسترسی است!
حال به توضیح بعضی از موارد بالا می پردازیم:
صفحه وب (Web Page) :
صفحه وب سندی است که برای مثال به زبان xhtml نوشته شده است که توسط پروتکل http قابل دسترسی است!
میزبان وب (Web Host):
برای اینکه وب سایتی که طراحی می کنید از طریق اینترنت برای همه قابل دسترسی باشد باید وب سایت خود را در یک کامپیوتر قرار دهید که به اینترنت متصل است!
خوب من ADSL 512K دارم! اگه یه وب سایت بسازم تو کامپیوترم همه می تونن با اینترنت ببیننش!؟؟؟
جواب نه هستش! موضوع اصلی اینه که وقتی کامپیوتر ما به اینترنت متصل میشه از طریق کامپیوتر یک شرکت سرویس دهنده اینترنت(ISP) این کار صورت میگیره!
خوب در این حالت کامپیوتر ما یک IP داره که ISP بهش داده اما مشکل اینجاست که این IP متعلق به شبکه داخلی ISP است! (شبکه ای که از کامپیوتر ما و بقیه کامپیوترهایی که از طریق این ISP به اینترنت متصل میشن تشکیل شده).
نکته جالب توجه اینه که IPی که شما بوسیله اون توی اینترنت دیده میشید IP دیگری است که متعلق به کامپیوتری است که کل شبکه ی اون ISP از طریقش به اینترنت متصل میشن!
فکر کنم مشکل اصلی تا اینجا مشخص شده باشه! اگه نه بدونید مشکل اینجاست که کامپیوتر شما از طریق اینترنت تنها درصورتی قابل دسترسی هست که یک IP VALID اصطلاحا داشته باشه IPِی که شما باید اون رو خریداری کنید!
نکته دیگه اینه که برای خرید IP باید شما مجوز داشته باشید و اینکه تجهیزات خاص دیگه ای هم نیاز هستند که جای بحث آنها در اینجا نیست!
پس راه حل چیه؟
اینجاست که میزبان های وب به کمک شما میان! میزبان های وب عموما شرکت هایی هستند که کارهایی که در بالا گفته شد انجام داده اند و کامپیوترهای پر قدرتی را هم خریداری کرده اند! ضمنا امنیت سرورها رو تضمین می کنند و نگهداری از سرورها رو نیز انجام می دهند. تنها کاری که شما باید انجام بدهید خرید مقداری از فضای دیسک و پهنای باندی است که آنها در اختیار دارند(یعنی شما وب سایت خودتون را روی اون فضا قرار می دهید)
آدرس وب (Web Address):
هر وب سایت برای اینکه قابل دسترسی باشه باید که حداقل یک نام داشته باشه تا افراد بتونن از طریق اون آدرس یا نام دامنه ، وب سایت رو مشاهده کنند به این آدرس URL یا URI نیز میگن که مخفف Uniform Resource Identifier هست به معنای شناسه واحد منبع! چون این آدرس در همه جای دنیا به یک شکل خاصی باید نوشته بشه بهش میگن Uniform و از اونجا که داره به یک وب سایت اشاره میکنه(از طریق این نام به وب سایت دسترسی پیدا می کنیم) بهش میگن Resource Identifier!
توجه کنید که باید این نام رو خریداری کنید! معمولا این کار رو توسط همون شرکتی ازش فضا می خرید براتون انجام میده!
خوب تا اینجا فهمیدیم که وب سایت چیه و برای اینکه یک وب سایت داشته باشیم باید چکارهایی انجام بدیم. در مقالات بعدی سایر مفاهیم رو بررسی می کنیم.
در افسانه ایلیاد اثر هومر، آژاکس (Ajax) نام پسر (Telamon) است. آوازه قدرت و شجاعت او چون یک جنگجوی بزرگ یونانی در همهجا پیچیده بود. او همیشه یک تبر بزرگ و یک سپر بزرگتر با خود حمل میکرد. این سلاحها به او در جنگ با جنگجویان تروا باری میرساندند. علاوه بر این نام جالب و جذابی هم داشت.
نام آژاکس از این رو تا این حد جالب است که در افسانه ایلیاد بیش از یکبار بهکار برده شده است. همچون آژاکس پسر تلمون، یک آژاکس دیگر که شهرت کمتری دارد نیز در بین جنگجویان تروا دیده میشود. نام آژاکس از آن زمان تاکنون بارها استفاده شده است.
آژاکس نام کشتی جنگی بریتانیا بود که در نبرد River Plate در جنگ جهانی دوم شرکت داشت. آژاکس نام فضاپیمایی در فیلم سینمایی Flash Gordon نیز میباشد. نام آژاکس دست کم در چهار مدل اتومبیل، دو شرکت ضبط موسیقی، یک تیم فوتبال هلندی و یک بازی پر زدوخورد کامپیوتری به کار برده شده است. زمانی مسئولین شرکت Colgate-Palmolive به دنبال یک نام تجاری جالب برای دستهای از محصولات شوینده خانگی خود بودند، آنها نام آژاکس را برگزیدند.
آژاکس از آن دسته کلماتی است که میتوان برای ایجاد تصویر سحرآمیزی از قدرت و توانایی به آنها تکیه کرد. کلماتی چون Excelsior و Excalibur هم از این دستهاند. شاید وجود حرف X در ترکیب با یک عبارت نشأت گرفته از اساطیر برای جذاب کردن یک کلمه کفایت میکند.
در دنیای وب که آکنده از اسمای عجیب شده است، میشد پیشبینی کرد که دیر یا زود نام آژاکس هم بالاخره در این میان سر بر میآورد.
ماجرای جسی جیمز گرت
جسی جیمز گرت (Jesse James Garrett) یک معمار اطلاعات، نویسنده و شریک در بنیانگذاری شرکت Adaptive Path در سن فرانسیسکو بود. در فوریه 2005، وی یک مقاله در سایت وب شرکت Adaptive Path باعنوان آژاکس : نگرش جدیدی بر برنامههای کاربردی تحت وب منتشر ساخت.
در این مقاله، گرت برای تشریح تکنیکهایی که در سبک جدید برنامههای کاربردی تحتوب مورد استفاده قرار میگرفتند، برای اولین بار نام آژاکس (Ajax) را ابداع نمود. در آن زمان Google Suggest و Google Map دو ابزار مبتنی بر مرورگری بودند که میتوانستند این نوع تعامل و واکنشپذیری که معمولا در برنامههای کاربردی رومیزی (Desktop) استفاده میگردد را نشان دهند. اما تا قبل از آن مقاله گرت هیچ نام خاصی وجود نداشت که بتوان برای تکنولوژیهایی که این برنامهها را تا این حد جالب توجه کرده بودند، بهکار برد.
هنگامی که این مقاله در ابتدا در سایت وب Adaptive Path پدیدار گشت، تمامی حروف کلمه AJAX با حروف بزرگ نوشته شده بودند. این مساله از آنجا نشأت کیگرفت که در اصل قرار بود این کلمه به عنوان مخففی برای Asynchronous JavaScript and XML بهکار برده شود. حروف اول این عبارت در کنار هم اسم ساده و جالب جنگجوی مورد علاقه ما در جنگ تروا را ترسیم مینمایند، با این وجود تاثیر این کلمات در توصیف تکنولوژیهای مورد بحث چندان زیاد نیست.
این گفته درست است که بیشتر گونههای جدید برنامههای کاربردی وی غیرهمزمان (Asynchronous) میباشند. به عبارت دیگر، تعاملات در پشت صحنه و بدون درگیر نگاهداشتن مرورگر روی میدهند. امام غیرهمزمان بود در آژاکس اجباری نیست. به راحتی میتوانید یک تعامل را همزمان تعیین نمایید.
بهویژه، وجود حرف X در این عبارت گمراهکننده است. این حرف بر الزامیبودن وجود XML در برنامههای آژاکس دلالت میکند، درحالی که چنین چیزی حقیقتا نادرست است. برای رعایت بیطرفی، باید بگویم که دلیل وجود حرف X کلمه XML است که در XMLHttpRequest بهکار رفته است
- XMLHttpRequest تکنولوژی مرکزی مورداستفاده در بیشتر برنامههای آژاکس است - اما XMLHttpRequest چندان برای نامگذاری جالب و جذاب بهنظر نمیرسد.
جسی جیمز گرت بعدا مقالهاش را بهروز کرد و روشن ساخت که منظورش از Ajax یک مخفف نبوده است.
حتی اگر آژاکس را بهعنوان یک مخفف بهکار نبریم، این نام باز هم برای کنار هم قرار دادن گروهی از تکنولوژیها در یک کلمه عالی است. البته این امر نتوانست از بروز خشم بسیاری از برنامهنویسان کهنهکار آن دوران جلوگیری نماید. آنها اعتراض میکردند که "این گفتهها چیز جدیدی نیست، ما سالها این کارها را انجام دادهاین و به آن اسکریپتنویسی از راهدور (Remote scripting) میگفتیم. آژاکس فقط یک اسم است که میان مردم مرسوم شده است."
با اینکه یک عبارت مخصوص حرفهایهای کامپیوتر همچون «اسکریپتنویسی از راهدور» هرگز جذابیت نام یک جنگجوی نبرد تروا را ندارد، اما در درون این مخالفتها تند و تیز حقیقتی هم وجود داشت. هیچیک از تکنولوژیهای بهکار رفته در آژاکس جدید نیستند. هیچیک از آنها ویژه آژاکس ساخته نشدهاند. با این وجود، این امر دلیلی برای کنارگذاشتن اصطلاح آژاکس نمیباشد.
کلمه آژاکس کوتاه است و برای توصیف یک روش قاعدهمند خاص که از دستهای از تکنولوژیها سود میبرد ساده و کارا است. این عبارت به توسعهدهندگان و استفادهکنندگان بهطور یکسان اهمیت کارایی و طراحی در برنامههای کاربردی مدرن تحتوب را یادآوری مینماید.
اما این سوال همچنان بهقوت خود باقی است که معنا و مفهوم نام آژاکس چیست؟
این مقاله برگرفته شده از کتاب Bulletproof Ajax
نوشته جرمی کیت (Jeremy Keith)
وب 2 و معرفی استانداردهای طراحی
با افزایش کاربرد های وب ، طراحان وب روش های جدیدی را در ایجاد وب سایتها به کار بستند که باعث راحت تر شدن دسترسی به داده ها برای کاربر و مشارکت کاربر در ایجاد داده ها میشود. نمونه بسیار روشنی از این سایت ها Wikipedia است که توسط کاربرانش گسترش پیدا میکند و مدیران این سایت فقط محیطی را برای استفاده از توانایی های کاربران فراهم میکنند.
مفهوم وب2 اولین بار در یک همایش توسط معاون موسسه oreilly مطرح شد. آنها به دنبال نسل جدیدی از وب بودند که بتواند جذاب، کاربردی و قابل گسترش باشد. اینگونه بود که کنفرانس وب2 شکل گرفت و بحث های زیادی پیرامون این پدیده مطرح شد. امروزه جستجوی این عبارت در گوگل بیش از 10 میلیون نتیجه را بر میگراند.
مقایسه چند سرویس وب دویی با رقبای های وب یک آنها:
• Wikipedia یک سایت وب دویی است، یک دایره المعارف که هیچ مولف خاصی ندارد و با نیروی کاربرانش گسترش پیدا میکند. اما دایرهالمعارف بریتانیکا یک سایت وب محسوب میشود. زیرا تعداد بسیار محدودی مولف هستند که مقالات این سایت را به روز میکنند و بر روی سایت قرار می دهند.
• سایت Last.fm یک سایت وب دویی است. اما MP3.com یک سرویس وب یک محسوب میشود. در سایت Last.fm این کاربران هستند که برای خوانندگان بیوگرافی درست میکنند ، عکس های خوانندگان را روی سایت قرار می دهند، به آهنگ ها امتیاز می دهند ومیزان محبوبیت آهنگ های یک خواننده را مشخص میکنند. اما در سایت mp3.com پروسه های مذکور توسط مسئولان سایت انجام میشود.
• در سرویس های آپلود عکس قدیمی، دسته بندی عکس ها بر اساس دایرکتوری های آنها مشخص میشد. اما در سرویس های جدید TAG ها (کلمات کلیدی مرتبط) هستند که باعث دسته بندی عکس ها میشوند. با وجود این سیستم هر عکس می تواند مرتبط با چندین کلمه باشد. در حالی که در دایرکتوریها هر عکس فقط با یک موضوع در ارتباط بود. Flickr.com نمونه ی بارزی از یک سایت عکس با نگرش وب2 است.
• در سرویس های اشتراک فایلی قدیمی ، چندین سرور وجود داشت که امکان دانلود را برای کاربران فراهم میکرد. اما در سرویس های جدید ، هر کسی که فایل را دانلود میکند خودش تبدیل به سروری برای دیگران میشود و بطور ناخودآگاه وظیفه ی سرور ها را کاربران به عهده گرفته اند. Bittorent نمونه ی روشنی از این سرویس جدید است. هر کاربر با اتصال به شبکهی بیت تورنت، از روی رایانهی دیگر کاربران شروع به دانلود میکند و رایانهی خودش نیز تبدیل به یک سرور برای دیگر کاربران میشود.
وب یک پلتفرم است
یکی از مهم ترین اصول وب2 ، نگاه کردن به وب بعنوان یک پلتفرم است. بر اساس تحقیقات یک شرکت آمریکایی ، بیش از یک میلیارد کاربر در سراسر جهان هستند که رایانه شخصی و به دنبال آن سیستم عامل، نرم افزارهای کاربردی آفیس، و حتی فضایی جهت نگه داری فایل هایشان ندارند، اما کاربر اینترنت هستند و با استفاده از Device های گوناگون مانند موبایلشان و یا با استفاده از کافینت کارهای خود را انجام میدهند. وب2 به نیازهای این افراد پاسخی مستقیم داده است.
سرویس هایی مانند Google Docs و Zoho.com امکان داشتن نرم افزار Office آنلاین را فراهم کرده اند. سایت های بسیار زیادی برای نگه داری فایل ها تحت وب وجود دارند که نیاز این افراد را به هارد شخصی مرتفع کرده اند، سایت هایی مانند Delicious.com امکان نگه داری بوکمارک های هر فرد را بر روی وب فراهم میکنند. و حتی سایت های متنوعی امکان ویرایش عکس را بر روی اینترنت بوجود آورده اند که این افراد را از داشتن یک نرم افزار ویرایشگر عکس مانند Photoshop بی نیاز میکنند.
همانگونه که می بینید، وب2 باعث بی نیاز شدن بسیاری از کاربران از داشتن سیستم عامل شخصی شده است. اینجا بود که مفهومی بنام سیستم عامل جهانی شکل گرفت. کاربران با داشتن یک مرورگر روی هر دستگاهی، و با اتصال به اینترنت میتوانند از کلیه سرویس های لازم جهت کارهای روزمره خود بهره گیرند.
یکی از پیامد های سیستم عامل جهانی، پایان چرخه ی سنتی تولید و عرضه نرم افزار است. نرمافزارهایی مانند MS Office هر چند سال یکبار نسخه جدیدی را منتشر میکنند و کاربران باید آنها را خریداری کنند تا از مزایای نسخه جدید بهره مند شوند. اما برنامه های تحت وب هر ماه و گاهی هر روز آپدیت میشوند و سریعا در دسترس همگان قرار می گیرند.
اهمیت داده ها
ارزش داده ها در وب2 همان چیزی است که باعث رشد یک سایت میشود. آنچه ویکی پدیا را امروز به اینجا رسانده است، داده هایی است که کاربران در طول مدت زمان طولانی در این سایت وارد کرده اند. این موضوع را در سایت هایی مانند Amazon.com در زمینه ی فروش کالا و کتاب ، در سایت Last.fm در مورد آثار موسیقی، در Flixster.com در زمینه ی سینما ، در Google Maps در زمینه ی نقشه های شهرها و در بسیاری دیگر از سایت های وب2 میتوان مشاهده کرد.
گوگل از کاربران سرویس MAPS برای نامگذاری خیابان ها و کوچه های نقشه هایش استفاده میکند. به همین دلیل است که امروز شما می توانید حتی به فارسی "برج میلاد" را در این سرویس جستجو کنید و این منطقه از شهر را روی نقشه های گوگل مشاهده کنید. و در مقابل میتوانید مدرسه ی دوران کودکی خود را روی نقشه بیابید و نام مدرسه تان را روی نقشه وارد کنید. روزگاری شرکت MapQuest بزرگترین مرجع نقشه های جهان به شمار می رفت. اما گوگل با استفاده از نیروهای کوچک جمع بزرگی از کاربرانش ، گوی سبقت را از شرکت MapQuest ربود.
طراحی رابط کاربری پویا
بارز ترین شاخصهی یک سایت وب دویی، داشتن رابط کاربری قدرتمند است. استفاده از روش های جدید و ترکیب تکنولوژی های موجود مانند Ajax CSS , xml , HttpRequest و Javascript باعث بهبود سرعت و افزایش کارایی بسیاری از وب سایت ها شده است. بطور مثال میتوان از سرویس Gmail گوگل در این مورد نام برد که رابط کاربری بسیار سریع و پویایی را در مقایسه با سایر رقبایش ارائه کرد و باعث بدست آوردن محبوبیت در میان کاربران شد.
یکی از پروسه های وقتگیر در هنگام چک کردن ایمیل ها، رفرش شدن صفحه در هنگام باز کردن یا حذف کردن یک ایمیل بود که جیمیل با بکارگیری روش طراحی آجاکس، این پروسه را حذف کرد و شما هنگام کار با جیمیل خود از بالاترین سرعت ممکن بهره مند هستید.
سرویس های وب 2 از شما یاد می گیرند.
سرویس های وب 2 برای وقت کاربرانشان ارزش زیادی قائلند و شما را در پروسه هایی مانند ذخیره سازی داده هایتان بهتر یاری میکنند. بطور مثال شما در جیمیل نیازی به ذخیره کردن ایمیل افرادی که برای شما یکبار ایمیلی زده اند ندارید. زیرا هر آدرس ایمیلی که دریافت میشود بطور اتومات در دفترچه ایمیل های شما ذخیره میشود و هنگامی که نیازمند ارسال ایمیل به یکی از دوستان خود هستید، کافیست ابتدای نام او را تایپ کنید تا جیمیل از بین هزاران ایمیل ثبت شده، ایمیل مورد نظر را نمایش دهد. همچنین اگر چند دوست همنام دارید که بیشتر به یکی از آنها ایمیل می زنید، هنگام تایپ نام آنها ، جیمیل ایمیل دوستی را که بیشتر برایش ایمیل زده اید بالاتر از بقیه نمایش می دهد.
قابلیت یادگیری سرویس های وب2 در بخش جستجوی گوگل نیز قابل مشاهده است. گوگل نتایج جستجوی شما را ذخیره میکند و هنگامی که یک مدخل جدید را جستجو میکنید ، گوگل آنرا با موضوعات و مطالب قبلی تان مقایسه میکند و تا جای ممکن نتایج را بر اساس سلیقه شما مرتب کرده و نمایش میدهد.
همچنین در بخش جستجوی عکس گوگل، هنگامی که شما بعد از جستجوی یک کلمه، روی یکی از عکس ها کلیک میکنید گوگل میفهمد که عکس مورد نظر رابطه ی نزدیکی با آنچه جستجو کرده اید دارد و از آن به بعد در جستجوهای بعدی آن عکس را به کلمهی جستجو شده، مرتبط تر میداند و در صفحه ی جستجویش آنرا بالاتر نمایش می دهد. به این فرایند استفاده از هوش جمعی میگویند که گوگل به خوبی از آن در الگوریتم هایش استفاده میکند.
با آنچه در مورد وب 2 گفته شد اکنون میتوانید سایت های وب2 واقعی را از سایت هایی که ادعای وب2 بودن دارند تشخیص دهید و در طراحی های خود نیز استفاده از این روش ها را بکار ببندید تا بتوانید بر رقبای بسیار بزرگتر از خود چیره شوید.